Velen herinneren zich nog steeds de vreugde bij de verkiezing van de eerste president na de revolutie. Het was een tijd waarin iedereen geloofde in een betere toekomst in vrijheid en democratie. Toen kwam ook zijn vrouw Olga met Václav Havel naar de Praagse Burcht. In de rol van first lady. Die vanaf het begin van haar ambtsperiode de bestaande ideeën over deze dames volledig doorbrak. Ze nam haar taak op zich met een aangeboren nederigheid en bescheidenheid. Daarmee verwierf ze al tijdens de eerste presidentiële ambtstermijn van haar man het respect en de erkenning van het hele volk.
Olga Havlová werd geboren op 11 juli 1933. Haar meisjesnaam was Šplíchalová en ze groeide op in armoedige omstandigheden in de Praagse wijk Žižkov. Hoewel haar hele jeugd in bescheiden omstandigheden verliep, spaarde haar moeder altijd het nodige bedrag bij elkaar en nam ze haar kinderen mee naar de bioscoop of het theater. Zo wekte ze bij de kleine Olga interesse voor kunst. Ze hield ook van lezen. En dus, toen ze in de jaren vijftig verschillende baantjes had, voelde ze zich aangetrokken tot het theater. In 1953 leerde ze in een literair café Václav Havel kennen. Hij werd verliefd op haar en zijn bekentenis dat ze het kompas van zijn leven was, wordt bevestigd door alle ooggetuigen uit die tijd. Vanwege hun politieke opvattingen speelde hun gezamenlijke leven zich in de jaren zestig voornamelijk af in Hrádeček. Daar kwamen ze samen met andere dissidenten en Charter-ondertekenaars. Olga steunde Václav in al zijn activiteiten. En ze was ook een steun voor hem tijdens zijn verblijf in de gevangenis. Aan het einde van 1989, na de presidentsverkiezingen, verhuisden ze naar de Praagse Burcht.
In haar rol als first lady gedroeg deze dochter uit een arbeidersgezin zich vriendelijk tegenover zowel leden van koninklijke families als gewone mensen. Zo verwierf ze ook respect op het diplomatieke buitenlandse toneel. En omdat ze van jongs af aan gewend was om niet alleen voor zichzelf te zorgen, maar ook voor iedereen om haar heen, richtte ze begin jaren negentig de stichting Olga Havlová Goodwill Committee op. Die bestaat nog steeds. Ze bezocht gehandicapte kinderen, ouderen en vele mensen in nood, voor wie ze inzamelingsacties organiseerde. Ze bracht een totaal nieuwe kijk op de rol van first lady in de samenleving. In 1994 werd ze ziek, maar ze hield haar ziekte geheim om niemand lastig te vallen. Zo dapper was ze. Ze moest steeds vaker in het ziekenhuis verblijven. Maar ze trok zich daar niets van aan en werkte tot haar laatste ademtocht aan lopende liefdadigheidsprojecten. Op 27 januari 1996 stierf Olga Havlová aan een kwaadaardige ziekte. Ter nagedachtenis aan haar wordt er tot op de dag van vandaag jaarlijks een prijs uitgereikt aan degenen die haar verdienstelijke liefdadigheidswerk voortzetten, die haar naam draagt.
